ವಿಜಯಪುರ ಎಪಿಎಂಸಿ ಮುಕ್ತ ಹರಾಜು: ಮೊದಲ ದಿನವೇ ಎರಡು ಮುಖಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆಯೇ? – ಒಂದು ಸಂಪಾದಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ

2026ರ ಆಗಸ್ಟ್ 6ರಂದು ವಿಜಯಪುರ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಮಿತಿ (ಎಪಿಎಂಸಿ)ಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮುಕ್ತ (Open Auction) ಹರಾಜು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಇದು ಕೇವಲ ಹೊಸ ಹರಾಜು ಪದ್ಧತಿಯ ಆರಂಭವಲ್ಲ; ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಚರ್ಚೆಗಳು, ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯವೂ ಹೌದು.

ಮೊದಲ ದಿನವೇ ಕೆಲವು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಾ ಕೊರತೆಗಳು ಗೋಚರಿಸಿದವು. ಆದರೆ ಪ್ರಶ್ನೆಯೆಂದರೆ – ಇವು ಅನುಭವದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೇ, ಅಥವಾ ಕೆಲವು ವಲಯಗಳು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದವೆಯೇ?

ಮೇಜುಗಳ ಕೊರತೆ – ಸಹಕಾರ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲವೇ?

ಮಾದರಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು ಹರಾಜು ನಡೆಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಲೋಹದ ಮೇಜುಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಪಿಎಂಸಿಯ ಬಳಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇದು ಮೊದಲ ದಿನದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಾ ಕೊರತೆಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿತು.

ಆದರೆ, ಹಿಂದೆ ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಮುಕ್ತ ಹರಾಜುಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಘದ ಬಳಿ ಇಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದ್ದದ್ದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕರಿಗೆ ತಿಳಿದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ, ಅಧಿಕೃತ ಹರಾಜು ಸುಗಮವಾಗಿ ನಡೆಯಲು ಸಹಕಾರ ನೀಡುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಿತ್ತೇ? ಅಥವಾ ಆಡಳಿತವೇ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಎದುರಿಸಲಿ ಎಂಬ ಮನೋಭಾವ ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿತೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ.

ಸಮಯದ ಶಿಸ್ತು – ಸಲಹೆಯ ಬದಲು ಗೊಂದಲ ಏಕೆ?

ಹರಾಜಿನ ವೇಳೆ ಯಾವ ಕಮಿಷನ್ ಏಜೆಂಟ್ ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹರಾಜು ಆರಂಭಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಮೊದಲ ದಿನ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ಆದರೆ ಇದೇ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹಿಂದೆ ಅನುಸರಿಸಿದ್ದ ಅನುಭವವಿದ್ದ ಕೆಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ಎಪಿಎಂಸಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ ಬದಲು, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಕೂಗು ಹರಾಜು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಗೊಂದಲದ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಿಸಿದರೆಂದು ಹಲವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ: ಉದ್ದೇಶ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿತ್ತೇ, ಅಥವಾ ಅದು ವಿಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುವುದಾಗಿತ್ತೇ?

ಎಪಿಎಂಸಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಕೆಲವರಿಗೆ ಏಕೆ ಅಸಮಾಧಾನ?

ಎಪಿಎಂಸಿಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿರ್ದೇಶನದಂತೆ, ಯಾವುದೇ ಖಾಸಗಿ ಸಂಘವು ತನ್ನದೇ ಆದ ಹರಾಜು ನಡೆಸಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ಪರವಾನಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ಕಮಿಷನ್ ಏಜೆಂಟ್‌ಗಳು ಎಪಿಎಂಸಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಹರಾಜು ನಡೆಸಬೇಕು.

ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ:

• ಹರಾಜು ಆಡಳಿತದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕು.

• ಬಿಡ್ಡರ್‌ಗಳಿಗೆ ನೀಡುವ ದೃಢೀಕರಣ (Confirmation) ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿರಬೇಕು.

• ರೈತರು ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದ ನಂತರ ಅನಗತ್ಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ತಡೆಯುವ ಅವಕಾಶ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

• ಕೆಲವೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ಬದಲು, ಪರವಾನಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ಎಲ್ಲ ಕಮಿಷನ್ ಏಜೆಂಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳೇ ಕೆಲವರಿಗೆ ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದಾವೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಹರಾಜು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಆತಂಕಕಾರಿ ಘಟನೆ

ಮೊದಲ ದಿನದ ಹರಾಜಿನ ವೇಳೆ ಮತ್ತೊಂದು ಅಹಿತಕರ ಘಟನೆ ನಡೆದಿರುವುದಾಗಿ ಹಾಜರಿದ್ದ ಹಲವರು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಹರಾಜಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಹಿಂದೆ ಖಾಸಗಿ ಮುಕ್ತ ಹರಾಜು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಘದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಅಥವಾ ಆ ಸಂಘಕ್ಕೆ ಸಮೀಪವಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಎಪಿಎಂಸಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೊಂದಿಗೆ ಉದ್ವಿಗ್ನ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೆಂದು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದ್ದವರಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.

ಈ ಗೊಂದಲದ ನಡುವೆ, ಎಪಿಎಂಸಿಯ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯವರನ್ನು (Secretary) "ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿ" ಎಂದು ಕಟುವಾಗಿ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ ಘಟನೆ ನಡೆದಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯವರು ಅತ್ಯಂತ ಸಮಚಿತ್ತದಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರೆಂದು ಹಲವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ:

"ಈ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನಾನು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಓದಿದ್ದೇನೆ. ಈಗ ಯಾರಾದರೂ ಹೇಳಿದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಲು ನಾನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲ."

ಈ ಉತ್ತರವು ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗೌರವವನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಯ ಮೇಲಿನ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನೂ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವಂತಿತ್ತು.

ಮೊದಲ ದಿನದ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಾ ಕೊರತೆಗಳಿದ್ದುದನ್ನು ಎಪಿಎಂಸಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೂ ಮುಚ್ಚಿಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಅದು ಮೊದಲ ಅನುಭವವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾದ ತೊಂದರೆಗಳಿಗೆ ವಿಷಾದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾ, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು.

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುವುದು ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ರಚನಾತ್ಮಕ ಸಲಹೆಗಳು. ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ, ಗದ್ದಲ ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಒತ್ತಡ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಯಾವುದೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಎಲ್ಲಾ ಸವಾಲುಗಳ ನಡುವೆಯೂ, "ರೈತರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯೇ ನಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ" ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಎಪಿಎಂಸಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾ, ಶಾಂತವಾಗಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಿದ ರೀತಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿತ್ತು.

ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಟೀಕೆ ಅಗತ್ಯ – ಆದರೆ ಗೌರವವೂ ಅಷ್ಟೇ ಅಗತ್ಯ

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ ಇದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ವಿಧಾನವೂ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರಬೇಕು. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅವಮಾನ, ಬೆದರಿಕೆ ಅಥವಾ ರಾಜೀನಾಮೆಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುವಂತಹ ವರ್ತನೆಗಳು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂವಾದದ ಭಾಗವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ಒಂದು ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಆದರೆ ಅದೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಸಹಕರಿಸುವುದು ಇನ್ನೂ ದೊಡ್ಡ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ವಿಜಯಪುರದ ಒಣದ್ರಾಕ್ಷಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಭವಿಷ್ಯವು ಗದ್ದಲದಿಂದಲ್ಲ, ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ, ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸಹಕಾರದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಬಲಗೊಳ್ಳಲಿದೆ.

ಮುಕ್ತ ಹರಾಜು ಯಾರ ಸೊತ್ತಲ್ಲ

"ಮುಕ್ತ ಹರಾಜು" ಎಂಬ ಪದ್ಧತಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಘದ, ಗುಂಪಿನ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲ. ಇದು ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಎಪಿಎಂಸಿ ನಿಯಮಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ.

ಒಂದು ವೇಳೆ ಕೆಲವರು ಮಾತ್ರ ಹರಾಜು ನಡೆಸಬೇಕು, ಹೊಸ ಪರವಾನಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ಕಮಿಷನ್ ಏಜೆಂಟ್‌ಗಳು ಅವಕಾಶ ಪಡೆಯಬಾರದು ಎಂಬ ಮನೋಭಾವ ಇದ್ದರೆ, ಅದು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ತತ್ವಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮೊದಲ ದಿನದಿಂದಲೇ ಕಲಿಯಬೇಕಾದ ಪಾಠ

ಮೊದಲ ದಿನದ ಕೆಲವು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ನೆಪವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿಫಲವೆಂದು ಘೋಷಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಆರಂಭಿಕ ತೊಂದರೆಗಳು ಸಹಜ. ಮುಖ್ಯವಾದುದು ಅವುಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಸರಿಪಡಿಸುವುದು.

ಎಪಿಎಂಸಿ ಮುಂದಿನ ಹರಾಜುಗಳಲ್ಲಿ:

• ಸಮರ್ಪಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ,

• ಪೂರ್ವನಿಗದಿತ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ,

• ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಅಧಿಕೃತ ಹರಾಜು,

• ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿಯಂತ್ರಣ,

• ಎಲ್ಲ ಪರವಾನಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ಕಮಿಷನ್ ಏಜೆಂಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ,

ಇವುಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದರೆ, ವಿಜಯಪುರದ ಮುಕ್ತ ಹರಾಜು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾಗಲಿದೆ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಬರುತ್ತಾರೆ, ಸಂಘಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ, ಸಂಘಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಎಪಿಎಂಸಿ ಒಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ. ಅದರ ಗೌರವ, ನಿಯಮ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಉಳಿಯುವುದು ರೈತರ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಮೊದಲ ದಿನದಲ್ಲಿ ಎಪಿಎಂಸಿ ಕೆಲವು ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿರಬಹುದು. ಅವುಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಇನ್ನೂ ಉತ್ತರಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದೆ:

ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆಯೇ, ಅಥವಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ಜನರ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆಯೇ?

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರವನ್ನು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳ ನಡೆ-ನುಡಿಗಳೇ ನೀಡಲಿವೆ.