ಬಹಿರಂಗ ಹರಾಜು Vs ಇ-ಟೆಂಡರ್ ಹರಾಜು: ವಿಜಯಪುರ ಒಣದ್ರಾಕ್ಷಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಭವಿಷ್ಯ ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ?

 

ಪರಿಚಯ

ವಿಜಯಪುರವು ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಒಣದ್ರಾಕ್ಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರದ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಸಾವಿರಾರು ರೈತರು, ನೂರಾರು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ದಲ್ಲಾಳರು ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಮಿತಿ (APMC) ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಿರಂಗ (Open Auction) ಹರಾಜು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಇ-ಟೆಂಡರ್ (e-Tender) ಹರಾಜು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕುರಿತು ವ್ಯಾಪಕ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಈ ಲೇಖನವು ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ರೈತರಿಂದ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿರುವ ಕೆಲವು ಆತಂಕಗಳು ಹಾಗೂ ಇ-ಟೆಂಡರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ.

---

1. ಬಹಿರಂಗ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಆತಂಕ

ಬಹಿರಂಗ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಕೆಲವು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಸಮಾಧಾನವೆಂದರೆ, ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ದರ ಹೇಳಿದ ನಂತರವೂ ಅವರಿಗೆ ಲಾಟ್ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ದೊರೆಯದೇ ಹೋಗುವುದು.

ಅವರ ಅನುಭವದ ಪ್ರಕಾರ, ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ "ರೈತರು ಲಾಟ್ ಅನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ" ಎಂಬ ಕಾರಣ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ, ಕೆಲವು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ರೈತರಿಂದ ಈಗಾಗಲೇ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ದೊರೆತಿದ್ದರೂ ಸಹ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಲಾಟ್ ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅನುಮಾನವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅದು ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಅರ್ಹವಾದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.

---

2. ಹರಾಜಿನ ನಂತರ ಲಾಟ್ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮೂಡಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಕೆಲವು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ, ಬಹಿರಂಗ ಹರಾಜು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಲಾಟ್‌ನ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಖರೀದಿದಾರರ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅನುಮಾನಗಳಿವೆ.

ಅಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡ್ ಮಾಡಿದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗೆ ಲಾಟ್ ಸಿಗದೇ ಹೋಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಈ ರೀತಿಯ ಅನುಮಾನಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಡದಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಾರದರ್ಶಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

---

3. ಮೂಲ ಬಿಡ್ ಮಾಡಿದ ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ವಿಶ್ವಾಸ ಕುಸಿಯುವುದು

ಒಬ್ಬ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಸಮಯ, ಹಣ ಮತ್ತು ಶ್ರಮ ಹೂಡಿ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರೂ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಲಾಟ್ ಸಿಗದ ಅನುಭವ ಮರುಮರು ಎದುರಾದರೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಅವನ ಆಸಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ,

- ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಬಿಡ್ಡಿಂಗ್ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

- ಹೊಸ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯಬಹುದು.

- ರೈತರಿಗೆ ಸಿಗುವ ದರದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀಳಬಹುದು.

---

4. ಹರಾಜಿನ ಹೊರಗಿನ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಹೆಚ್ಚುವ ಸಾಧ್ಯತೆ

ಕೆಲವು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ, ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ನಿರಾಸೆಗೊಂಡ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳನ್ನು ನಂತರ ನೇರವಾಗಿ ಶೀತಗೃಹಗಳಿಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಲಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಮಾತುಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತವೆ.

ಇದು ನಿಜವೇ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಬಂಧಿತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾದ ವಿಷಯ.

ಆದರೆ ಇಂತಹ ಅನುಮಾನಗಳೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಲು ಸಾಕಾಗಬಹುದು.

---

5. ಬಹಿರಂಗ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಸಮಯದ ಕೊರತೆ

ಬಹಿರಂಗ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಲಾಟ್‌ಗಳ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅನೇಕ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.

ಇದರಿಂದ ಬಿಡ್ಡರ್‌ಗೆ:

- ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲು,

- ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸಲು,

- ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ದರದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಲು,

ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಸಮಾಧಾನವಿದೆ.

---

6. ಇ-ಟೆಂಡರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು

ಇ-ಟೆಂಡರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ:

- ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಬಿಡ್ಡರ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು.

- ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಲಾಟ್‌ಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ದರ ದಾಖಲಿಸಬಹುದು.

- ಬಿಡ್ಡಿಂಗ್‌ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

- ಡಿಜಿಟಲ್ ದಾಖಲೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.

- ಅಂತಿಮ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಇರುತ್ತದೆ.

- ವಿವಾದಗಳ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದರಿಂದ ರೈತರು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಬ್ಬರ ವಿಶ್ವಾಸ ಹೆಚ್ಚುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

---

7. ರೈತರಿಗೆ ಏಕೆ ಇದು ಮುಖ್ಯ?

ಯಾವುದೇ ಹರಾಜು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಂತಿಮ ಉದ್ದೇಶ ರೈತನಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಬೆಲೆ ದೊರಕಿಸುವುದಾಗಿರಬೇಕು.

ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.

ಸ್ಪರ್ಧೆ ಹೆಚ್ಚಿದರೆ ರೈತನಿಗೂ ಉತ್ತಮ ಬೆಲೆ ಸಿಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.

---

8. APMCಗೆ ಆಗುವ ಲಾಭ

ಪಾರದರ್ಶಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದರೆ:

- ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುವುದು.

- ಹೆಚ್ಚಿನ ವಹಿವಾಟು.

- ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಿಶ್ವಾಸ.

- APMC ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿ.

- ವಿಜಯಪುರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ.

---

ಮುಂದಿನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಬಹುದಾದ ವಿಷಯಗಳು

ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನ ವಿಷಯಗಳಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುವುದು.

- ಬಹಿರಂಗ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ರೈತರು ಎದುರಿಸುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು.

- ಇ-ಟೆಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳ ಮಹತ್ವ.

- ಶೀತಗೃಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲಿನ ಅದರ ಪ್ರಭಾವ.

- ಹೊಸ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ದೂರವಾಗುವ ಕಾರಣಗಳು.

- ರೈತರ ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸುಧಾರಣೆಗಳು.

- ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಉತ್ತಮ ಪದ್ಧತಿಗಳು.

- APMC ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸಲಹೆಗಳು.

---

ಸಮಾರೋಪ

ವಿಜಯಪುರದ ಒಣದ್ರಾಕ್ಷಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ದೇಶದ ಹೆಮ್ಮೆಯಾಗಿದೆ. ಅದರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ರೈತರು, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ದಲ್ಲಾಳರು ಮತ್ತು APMC ಎಲ್ಲರೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಜವಾಬ್ದಾರರು.

ಯಾವುದೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತುವುದು ಅದರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುವುದಲ್ಲ; ಅದನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ.

ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ವಿಜಯಪುರದ ಒಣದ್ರಾಕ್ಷಿ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಹಂತಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಬಲ್ಲದು.

(ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ...)